علوم و مهندسی آب و فاضلاب

علوم و مهندسی آب و فاضلاب

طراحی مدل مشارکت شهروندی در حکمرانی خوب شرکتی در شرکت‎های آب و فاضلاب ایران (رویکرد کیفی)

نویسندگان
1 گروه مدیریت دولتی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت بازرگانی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده
حکمرانی خوب شرکتی از الزامات اساسی ارتقای بهره‌وری، شفافیت و پاسخگویی شرکت‌ها است؛ به‌ویژه در بخش آب و فاضلاب ایران که با تنش آبی، مصرف سرانه بالا روبه‌روست. با این حال، مدلی بومی برای مشارکت شهروندی در سطح شرکتی این صنعت ارائه نشده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی مدل مشارکت شهروندی در حکمرانی خوب شرکتی در شرکت‌های آب و فاضلاب ایران انجام شد. رویکرد پژوهش کیفی و راهبرد آن تحلیل مضمون بر پایه شش مرحله Braun and Clarke و فن شبکه مضامین Attride-Stirling بود. داده‌ها با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با ۱۲ خبره دانشگاهی و مدیر ارشد این صنعت، منتخب به‌روش نمونه‌گیری هدفمند، تا اشباع نظری گردآوری و اعتبار آن با معیارهای Lincoln and Guba ارزیابی شد. تحلیل داده‌ها به استخراج ۱۳۵ مضمون پایه، ۱۸ مضمون سازنده و ۴ مضمون فراگیر شامل ابعاد سیاسی‌ـ‌قانونی، فرهنگی‌ـ‌اجتماعی، اقتصادی و علمی‌ـ‌آموزشی انجامید. شفافیت، پاسخگویی، عدالت توزیعی، اعتماد اجتماعی، نوآوری و تحول دیجیتال، مشارکت در تصمیم‌گیری، نظارت شهروندی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی مقوله‌های اصلی مدل‌اند. بر پایه شبکه مضامین، بعد سیاسی‌ـ‌قانونی توانمندساز، بعد علمی‌ـ‌آموزشی ظرفیت‌ساز، بعد فرهنگی‌ـ‌اجتماعی میانجی و بعد اقتصادی انگیزشی است. مدل پیشنهادی می‌تواند مبنای سیاست‌های مشارکتی و گنجاندن شاخص مشارکت‌پذیری در ارزیابی عملکرد مدیران این صنعت قرار گیرد.
کلیدواژه‌ها


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 22 شهریور 1405

  • تاریخ دریافت 27 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 12 شهریور 1405
  • تاریخ پذیرش 22 شهریور 1405