علوم و مهندسی آب و فاضلاب

علوم و مهندسی آب و فاضلاب

تحلیل محتوای پیام‌های نوشتاری مدیریت مصرف آب تهران: تکنیک‌های اقناعی، قاب‌بندی و راه‎کارمحوری

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران.
2 استاد، گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران.
3 دانشیار، گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران.
چکیده
مدیریت تقاضای آب، افزون بر مداخلات فنی و اقتصادی، به پیام‌هایی نیاز دارد که کم‌آبی را معنادار و رفتارهای قابل‎انجام را روشن کنند. این پژوهش با تحلیل محتوای کمی، معماری ۱۶۰ پیام مدیریت مصرف آب تهران طی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ را بررسی‎کرد. پیام‌ها براساس سال، طول، بستر، نوع محتوا و لحن، تکنیک اقناعی غالب، قاب‌بندی و راه‎کارمحوری کدگذاری شدند. داده‌ها با آمار توصیفی، آزمون خی‌دو، V کرامر و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. برای پایایی، ۲۰% پیکره بازکدگذاری شد و توافق بین کدگذاران ۸۵% بود. یافته‌ها نشان‎داد 4/34% پیام‌ها متعلق به سال ۱۴۰۴، 2/66% حداکثر ده‌واژه‌ای و 6/70% محیطی بودند. 4/%29 فاقد تکنیک روشن و 9/56% فاقد قاب‌بندی قابل‎تشخیص بودند. عدد و داده و سپس هشدار، تکنیک‌های غالب بودند؛ راه‎کار عملی مستقیم فقط در ۴/4% پیام‌ها تکنیک غالب بود. مدل تعدیل‌شده معنادار بود؛ پیام‌های سال ۱۴۰۴ شانس برخورداری از تکنیک روشن را افزایش دادند (نسبت شانس = 29/۶)، صورت‌بندی محتوایی یا لحن غالب با کاهش این شانس همراه بود (نسبت شانس = ۴۴/۰) و طول و بستر معنادار نبودند. نتایج از شکاف میان دیده‌شدن پیام و صورت‌بندی رفتار حکایت‎دارد و ناظر بر ظرفیت درون‌متنی پیام‌ها است، نه اثبات تغییر رفتار.
کلیدواژه‌ها

بابایی سارویی، ع.، (۱۳۹۷)، "ارتباطات اقناعی آگهی‌های تولیدی سازمان آبفا با محوریت صرفه‌جویی آب: مورد مطالعه آگهی‌های سال ۱۳۹۶"، نامه فرهنگ و ارتباطات، ۳(۱)، ۱38-۱17،https://doi.org/10.30497/lcc.2018.2707
توحیدی، م.، آزادارمکی، ت.، جلایی‌پور، ح.، و باقری، ع.، (۱۴۰۲)، "مسئله آب و شکل‌گیری تعادل سیاسی-اجتماعی در توسعه جامعه ایرانی (مورد مطالعه: نظام مدیریت آب در حوضه زاینده‌رود)"، علوم و مهندسی آب و فاضلاب، ۸(۲)، ۶5-5۶، https://doi.org/10.22112/JWWSE.2022.360412.1327
جلیلوند خسروی، م.، و کریمی، م.، (۱۴۰۲)، "راه‎کارهای اقناع رسانه‌ای مخاطبان به‎منظور مدیریت مصرف آب"، رسانه و فرهنگ، ۱۳(۱)، ۳۵-۶۳،
جهانگیری، ع.، (۱۳۹۸)، "رتبه‌بندی راهبردهای مدیریت مصرف در شبکه‌های توزیع آب شرب با استفاده از تصمیم‌گیری چندشاخصه"، علوم و مهندسی آب و فاضلاب، ۴(۲)، ۱۷-۲۶،
  https://doi.org/10.22112/jwwse.2019.159573.1125
داداشی دیوکلایی، ح.، ثریایی، ع.، و نبوی چاشمی، س.، (1400)، "شناسایی و بررسی عوامل تأثیرگذار بر مصرف آب خانگی با رویکرد ترکیبی Delfi و Topsis فازی"، فصلنامه آب و توسعه پایدار، 8(4)، 11-22،
رضائی، م.، (1401)، "بحران آب: دوراهی اجتماعی"، علوم و مهندسی آب و فاضلاب، 7(4)، 16-4،
سجادی‌فر، س. ح.، و خیابانی، ناصر.، (1390). "مدل‌سازی تقاضای آب خانگی با استفاده از روش مدل عوامل تصادفی، مطالعه موردی: شهر اراک". مجله آب و فاضلاب، 22(3)، 59-68.  
فاضلی‎مقدم، م.، مظفری، ا.، و خانیکی، ه.، (۱۴۰۳)، "شناسایی مولفه‌های الگوی اقناع افکار عمومی در رسانه‌های اجتماعی: یک مطالعه سنتزپژوهی"، مطالعات رسانه‌های نوین، ۱۰(۳۹)، 68-41،
Abu Bakar, M.F., Wu, W., Proverbs, D., and Mavritsaki, E., (2024), "The role of emotional appeal in water conservation communication: A framework for social media engagement", Sustainable Water Resources Management, 10(4), 151, https://doi.org/10.1007/s40899-024-01132-0
Ajzen, I., (1991), "The theory of planned behavior", Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179-211, https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
Entman, R.M., (1993), "Framing: Toward clarification of a fractured paradigm", Journal of Communication, 43(4), 51-58, https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1993.tb01304.x
Jorgensen, B., Graymore, M., and O'Toole, K., (2009), "Household water use behavior: An integrated model", Journal of Environmental Management, 91(1), 227-236, https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2009.08.009
Kahneman, D., and Tversky, A., (1979), "Prospect theory: An analysis of decision under risk", Econometrica, 47(2), 263-291, https://doi.org/10.2307/1914185.
Koop, S.H.A., Van Dorssen, A.J., and Brouwer, S., (2019), "Enhancing domestic water conservation behaviour: A review of empirical studies on influencing tactics", Journal of Environmental Management, 247, 867-876, https://doi.org/10.1016/j.jenvman.2019.06.126
Krippendorff, K., (2019), Content analysis: An introduction to its methodology, 4th Edition, SAGE Publications, Thousand Oaks, CA.
Lombard, M., Snyder-Duch, J., and Bracken, C.C., (2002), "Content analysis in mass communication: Assessment and reporting of intercoder reliability", Human Communication Research, 28(4), 587-604, https://doi.org/10.1111/j.1468-2958.2002.tb00826.x
Rothman, A.J., and Salovey, P., (1997), "Shaping perceptions to motivate healthy behavior: The role of message framing", Psychological Bulletin, 121(1), 3-19, https://doi.org/10.1037/0033-2909.121.1.3
Russell, S., and Fielding, K., (2010), "Water demand management research: A psychological perspective", Water Resources Research, 46(5), W05302, https://doi.org/10.1029/2009WR008408
Sánchez, C., Bianchi, E.C., Rodriguez-Sanchez, C., and Sancho-Esper, F., (2024), "Are advertising campaigns for water conservation in Latin America persuasive? A mixed-method approach", International Review on Public and Nonprofit Marketing, 21, 341-369, https://doi.org/10.1007/s12208-023-00386-2
Tannenbaum, M.B., Hepler, J., Zimmerman, R.S., Saul, L., Jacobs, S., Wilson, K., and Albarracín, D., (2015), "Appealing to fear: A meta-analysis of fear appeal effectiveness and theories", Psychological Bulletin, 141(6), 1178-1204, https://doi.org/10.1037/a0039729
UN-Water, (2024). The United Nations world water development report 2024: Water for prosperity and peace, Paris: UNESCO, https://doi.org/10.54679/WZDQ6209
Witte, K., (1992), "Putting the fear back into fear appeals: The extended parallel process model", Communication Monographs, 59(4), 329-349, https://doi.org/10.1080/03637759209376276
دوره 11، شماره 2
تابستان 1405
صفحه 59-75

  • تاریخ دریافت 15 خرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 03 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 03 شهریور 1405