تاثیر آبیاری با فاضلاب بر برخی خصوصیات فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی رزماری (مطالعه موردی: فاضلاب شهر یزد)

نوع مقاله: مقالات علمی

نویسندگان

1 دانشگاه یزد

2 دانشیار دانشگاه یزد

10.22112/jwwse.2018.130237.1088

چکیده

باتوجه به محدود بودن منابع آب و رشد بی‌رویه جمعیت، استفاده از فاضلاب در کشاورزی و فضای سبز امری اجتناب­ناپذیر است. در این راستا تحقیقی به‎منظور بررسی تاثیر آبیاری با فاضلاب تصفیه‎شده و تصفیه‎نشده شهر یزد بر عملکرد گونه رزماری1، از گونه­های موجود در فضای سبز شهری انجام شد. این بررسی در قالب طرح بلوک کامل تصادفی با پنج تیمار (آب شرب، فاضلاب تصفیه‎شده، فاضلاب تصفیه‎نشده، فاضلاب تصفیه‎شده + آب شرب با نسبت 1:1 و فاضلاب تصفیه‎نشده + آب شرب با نسبت 1:1) و 5 تکرار اجرا شد. نتایج بررسی خصوصیات شیمیایی تیمارهای مورد استفاده برای آبیاری نشان داد که pH  (2/7) و  EC(27/1 دسی‎زیمنس بر متر) و غلظت عناصر سنگین سرب (5/0 میلی‎گرم بر لیتر) و روی (24/0 میلی‎گرم بر لیتر) در محدوده مجاز، طبق استاندارد فائو بوده ولی کادمیوم در هردو تیمار (02/0 و 04/0 میلی‎گرم بر لیتر) بالاتر از حد مجاز استاندارد فائو (01/0) بود. نتایج بررسی صفات مرفولوژیکی گیاه رزماری  نشان داد که بین غلظت­های مختلف فاضلاب ازنظر میزان رشد گیاه و وزن خشک ریشه اختلاف معنی­داری وجود ندارد (05/0<p). اثر آبیاری با فاضلاب بر وزن خشک اندام هوایی و قطر گیاه از نظر آماری معنی­دار بود (05/0>p). بیشترین وزن خشک اندام ­هوایی و قطر مربوط به تیمار آبیاری با فاضلاب تصفیه‎نشده بود. نتایج بررسی صفات فیزیولوژیکی گیاه شامل میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل، قند و پرولین نشان داد که از نظر آماری بین تیمار­های مختلف اختلاف معنی­دار وجود دارد (05/0>p). بیشترین میزان کلروفیل a، کلروفیل b، کلروفیل کل مربوط به فاضلاب تصفیه‎شده و بیشترین میزان قند و پرولین مربوط به فاضلاب تصفیه‎نشده بود.

کلیدواژه‌ها


 

ایران نژاد، م.ح.، (1386)، "بررسی و تعیین گونه‎های گیاهی مناسب فضای سبزشهر"، استانداری یزد، جلد دوم، 126.

جلالی، ع.، گلوی،م.، قنبری، ا.، رمرودی، م.، و یوسف الهی، م.، (1389)، "اثر آبیاری با فاضلاب تصفیه شده شهری بر عملکرد و جذب فلزات سنگین در سورگوم علوفه‎ای (Sorghum bicolor L)"، مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، علوم آب و خاک، 14(52)، 15-24.

حسن علی، ع.، و جوان، م.، (1384)، "ارزیابی پساب‌ تصفیه شده شهری و کاربرد آن در آبیاری فضای سبز، مطالعه موردی: تصفیه خانه فاضلاب شهر مرودشت"، مجله محیط شناسی، 31(38)،23-30. 

سروش، ف.، موسوی، ف.، رزمجو، خ.، و مصطفی‎زاده فرد، ب.، (1387)، "تأثیر پساب تصفیه­شده بر جذب برخی عناصر توسط چمن در بافت­های مختلف خاک"، مجلهآبوخاک(علوموصنایعکشاورزی)،  22(2)، 285- 293.

شهریاری، ع.ر.، نوری، س.، عابدی کوپایی ، ج.، و آصالح، ف.، (1389)، "اثر آبیاری با پساب فاضلاب تصفیه شده بر رشد گیاه قره داغ تحت شرایط گلخانه"، علوموفنونکشت‎های گلخانه­ای، 1(4)، 13-21.

صالحی، آ.، طبری، م.، محمدی، ج.، و علی عرب، ع.، (1387)، "تأثیر آبیاری با فاضلاب شهری بر رشد درختان 15 ساله کاج تهران"،فصلنامةعلمیپژوهشیتحقیقاتجنگلوصنوبرایران، 16(2)، 186-196.

طبری، م.، صالحی، آ.، (1387)، "بررسی تاثیر آبیاری با استفاده از فاضلاب شهری بر تجمع فلزات سنگین در خاک"، نشریهعلوموتکنولوژیمحیطزیست، 13(4)، 49-59. 

ﻋﺎﺑﺪﻱ ﻛﻮﭘﺎﻳﻲ، ﺝ.، ﺍﻓﻴﻮﻧﻲ، م.، ﻣﺼﻄﻔﻲ‎ﺯﺍﺩﻩ، ب.، ﻣﻮﺳﻮﻱ، س،ف.، ﻭ ﺑﺎﻗﺮﻱ، م.ر.، (1382)، "ﺗﺄﺛﻴﺮ ﺁﺑﻴﺎﺭﻱ ﺑﺎﺭﺍﻧﻲ ﻭ ﺳﻄﺤﻲ ﺑﺎ ﻓﺎﺿﻼﺏ ﺗـﺼﻔﻴﻪ ﺷﺪﻩ ﺑﺮ ﺷﻮری ﺧﺎﻙ"، نشریه آب و فاضلاب، 14(1) ، 2-11.

عسگری، ک.، سلیمانی، ع.، و نجفی، پ.، (1387)، "اثر فاضلاب تصفیه شده شهری بر شاخص عملکرد دانه و اجزای آن در گیاه آفتابگردان تحت تیمارهای مختلف آبیاری"، مجله پژوهش آب ایران، 2(2)، 45-52.

فاضلیان دهکردی، ا.، و قانعیان، م.ت.، (1384)، "ارزیابی عملکرد تصفیه‎خانه فاضلاب یزد (برکه تثبیت)"، هشتمین همایش ملی بهداشت محیط، 8 صفحه.

مرادمند، م.، و بیگی هرچگانی، ح.، (1388)، "اثر آبیاری با پساب تصفیه شده شهری بر توزیع سرب و نیکل در اندام فلفل سبز و خاک"، مجله پژوهش آب ایران، 3(5)، 63-70.

ملکیان، ر.، حیدرپور، م.، مصطفی‎زاده فرد، ب.، و عابدی کوپایی، ج.، (1387)، "تأثیر آبیاری سطحی و زیرسطحی با پساب تصفیه شده برخصوصیات چمن برموداگراس"، مجله علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 15(4)، 248-257.

معاونت تحقیقاتی سازمان محیط زیست، (1373)، استاندارد خروجی فاضلابها، انتشارات دفتر آموزش زیست محیطی.

Ali, H.M., EL-Mahrouk, E.S.M., Hassan, F.A., and EL-Tarawy, M.A., (2010), "Usage of sewage effluent in irrigation of some woody tree seedlings, Part 3: Swietenia mahagoni (L.)Jacq”, Saudi Journal of Biological Sciences, 18(2), 201-207.

Alloway, B.J., (1990), Heavy metals in soils, John Willey And Sons Inc., New York.

Ahmed. T.A., and Al-Hajri, H.H., (2009), "Effects of treated municipal wastewater and sea water irrigation on soil and plant characteristics", International Journal of Environmental Research, 3(4), 503-510.

Arnon, A.N., (1967), "Method of interaction of chlorophyll in plants", Agronomy Journal, 23, 112-122

Ayers, R.S. and Westcot, D.E.W., (1985), Water quality for agriculture", FAO, Rome

Bates, L., Waldren, R.P., and Teare, I.D., (1973), "Rapid determination of free proline for water-stress studies",

        Plant and Soil, 39, 205-207

Bhati., M., and Singh, G., (2003), "Growth and mineral accumulation in Eucalyptus Camaldulensisseedlings irrigated with mixed industrial effluents", Bioresource Technology, 88, 221-228

El-Sheekh, M.M., El-Shouny, W.A., Osman, M.E., and El-Gammal, E.W., (2005), "Growth and heavy metals removal efficiency of Nostoc muscorum", Journal of Environmental Toxicol Pharmacol, 19(2), 357-365.

FAO, (1992), "Wastewater treatment and use in agriculture”, In: Pescode, M.B. (ed.), Irrigation and Drainage, Paper 47, FAO, Rome.

Grejtovský, A., Markušová, K., and Nováková, L., (2008), "Lead uptake by Matricaria  chamomilla L”, Plant Soil   and Environment, 54(2), 47-54.

Khatamipour, M., Piri, E., Esmaeilian, Y., and Tavassoli, A., (2011), "Toxic effect of cadmium on   germination, seedling growth and proline content of Milk thistle (Silybum marianum)”, Scholars Research Library, Annals of Biological Research, 2(5), 527-532.

Kochert, G., (1978), "Carbohydrate determination by the phenol sulfuric acid method”, In: Helebust, J.A. and Craig, J.S. (eds.), Hand book of Phycologia Method, Cambridge University Press, 56-97.

Lamhamdi, M.E.L., Galios, O., Bakrim, A., Novoa Munoz, J.C., Arias Estevez, M., Aarab, A., and Lafont, R., (2012), "Effect of lead stress on mineral content and growth of wheat (triticum aestivum) and spinach (spinacia oleracea) seedlings", Sandi Journal of Biological Sciences, 20(1), 29-36.  

Mojid, M.A., Biswas, S.K., and Wyseure, G.C.L., (2012), "Interaction effects of irrigation by municipal wastewater and inorganic fertilisers on wheat cultivation in Bangladesh", Field Crops Research, 134, 200-207.

Naderi, N., Mirzamasoumzadeh, B., and Aghaei, A., (2013), "Effects of different levels of lead (Pb) on physiological characteristics of sugar beet", International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5(10), 1154-1157.

Nirit., B., Asher, B., Haya, F., Pini, S., Ilona, R., Amram, C., and Marina, I., (2006), "Application of treated wastewater for cultivation of roses (Rosa Hybrida) in soil-less culture”, Scientia Horticulturae, 108(2), 185-193.

Karunaichamy, K.S.T.K., and Anathvalli, M., (1998), "Effect sewage water irrigation on growth performance, biomass and nutrient accumulation in Hardwickia Binata under nursery conditions", Bioresours Technology, 66(2), 105-111.

Parameswaran, M., (1999), "Urban wastewater use in plant biomass production”, Resources, Conservation and Recycling, 27(1-2), 39-56. 

Rattan, R.K., Datta, S.P., Chnonkar, P.K., Suribabu, K., and Singh, A.K., (2005), “Long-term impact of irrigation with sewage effluents on heavy metal content in soils, crops and groundwater, A case study”, Journal of Agriculture Ecosystem and Environment, 109(3-4), 310-322.

Soltani, F., Ghorbanli, M., and Manouchehri-Kalantari, K.H., (2006), "Effect of cadmium on photosynthetic pigments, sugars and malondealdehyde content in Brassica Napus L", Iranian Journal of Biology, 19(2), 136-145. 

Zohrehvand, F., Takdastan, A., (2017), “Concentrations of heavy metals in vegetables of farming lands irrigated with water from Karun river in Ahvaz”, Journal of Health, 8(4), 385-393. 

Zohrehvand, F., Takdastan, A., Jaafarzadeh, N., Ramezani, Z., Ahmadi Angali, K., Gharibi, H., (2014), “Assessment of lead contamination in vegetables, irrigation water and soil in farmlands irrigated by surface water in Ahvaz”, Journal of Mazandaran University of Medical Sciences, 24(118), 225-230.