بررسی باکتری های تولیدکننده ی بیوفیلم در آب شرب شهری و روش های مقابله با آنها

نوع مقاله: مقالات علمی

نویسندگان

1 گروه زیست شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، دزفول، خوزستان، ایران.

2 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، دزفول، خوزستان، ایران.

چکیده

حفظ بهداشت و کیفیت آب آشامیدنی یکی از مهمترین اولویت ها در سیستم های آب رسانی به شمار می رود. تشکیل بیوفیلم برروی سطوح لوله‌های انتقال آب، مخازن و دستگاه‌های خانگی تصفیه آب، یکی از مشکلات قابل توجه و مهم در این رابطه ‌می‌باشد. ویروس‌ها، باکتری‌ها و پروتوزوآها به وسیله آب منتقل می گردند و در این میان، برخی باکتری ها توانایی چسبیدن به سطوح و تولید بیوفیلم را دارند، رشد و گسترش بیوفیلم می تواند علاوه بر ایجاد اختلال در فرآیند جریان آب، بر کیفیت آشامیدنی و بهداشتی آن نیز تاثیر منفی داشته باشد. باکتری های تشکیل دهنده ی بیوفیلم به کمک ترشح ترکیبات محافظتی از خود در برابر عوامل آسیب رسان محافظت می کنند و بدین ترتیب بیوفیلم در برابر تخریب مقاوم می شود. برخی باکتری هایی که قابلیت تولید بیوفیلم دارند، توانایی بیماری زایی در انسان را نیز دارند که این موضوع در حفظ کیفیت و بهداشت آب آشامیدنی اهمیت بالایی دارد. به دلیل اهمیت شناخت جوامع تشکیل دهنده ی بیوفیلم در سیستم های آب شرب شهری، مقاله ی حاضر به معرفی بیوفیلم و مهمترین باکتری های تشکیل دهنده ی آن می پردازد.

کلیدواژه‌ها


 

داورخواه ربانی، م.، ارشادی، ا.، و زارعی، ا.، (1378)، "بررسی کیفیت باکتری شناسایی آب آب‌خوری‌های عمومی شهر کاشان در تابستان 1377"، مجموعه مقالات دومین سمینار کشوری بهداشت محیط تهران، 542-548.

دهقانی، م. ه.، قادرپوری، م.، فضل‌زاده دویل، م.، و گل مهدی، س.، (1388)، "بررسی کیفیت میکروبی آب آشامیدنی روستاهای شهرستان سقز"، فصلنامه‌ سلامت و محیط، 2(2)، 132-139. 

رخش خورشید، ع.، جعفری مدرک، م.، کرد مصطفی‌پور، ف.، و قنبری، م.، (1380)، "بررسی میزان آلودگی آب شرب در شهر زاهدان"، مجموعه مقالات چهارمین همایش کشوری بهداشت محیط، یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 28-36.

رضی، ف.، (1388)، کنترل کیفیت در آزمایشگاه‌های پزشکی، انتشارات نوید شیراز.

شاه منصوری، م.، فرخ‌زاده، ح.، یوسفی، ح.، ع.، و محمودی، م.، (1380)، "بررسی شاخص‌های آلودگی بیولوژیکی در منابع آب آشامیدنی شهرستان مبارکه"، مجموعه مقالات چهارمین همایش بهداشت محیط یزد، دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد، 681-689.

رکنی، ن.، (1378)، اصول سلامت مواد غذایی، انتشارات دانشگاه تهران، تهران، ایران.

زازولی، م.، و بذرافشان، ا.، (1388)، فناوری آب و فاضلاب، انتشارات سمت، تهران، ایران.

صفوی، م.، قائم مقامی، ا.، امین‌زاده، م.، علوی، ک.، و طاهری، س. (1384)، "بررسی تاثیر بیلپرون بر کاهش کلنی‌های تعدادی از باکتری‌های محیطی آلوده‌کننده مجاری آب یونیت‌های دندانپزشکی"، مجله دندانپزشکی جامعه اسلامی دندانپزشکان، 17(4)، 76-84.

محوی، ا.، (1375)، جنبه‌های بهداشتی و زیباشناختی کیفیت آب، انتشارات بال‌گستر، مشهد.

میرهندی، ش.، و نیک‏آئین، م.، (1383)، میکروبیولژی فاضلاب، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

 

نبی‌زاده، ر.، و فائزی رازی، د.، (1375)، رهنمودهای کیفیت آب آشامیدنی، مؤسسه علمی و فرهنگی نص، تهران.

نبی‌زاده اصل، س.، و ولی‌زاده، ر. (1395)، مقایسه روش‌های جداسازی بیوفیلم‌های باکتریایی تشکیل شده بر سطوح لوله‌های انتقال آب و وسایل استفاده شده در شیردوشی در دامداری‌ها"، نشریه پژوهش‌های علوم دامی ایران، 8(1)، 18-25.

موسسه ملی استاندارد ایران، (1376)، ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی آب آشامیدنی، شماره 1053، تهران، ایران.

هنرمند، م.، شهرکی، ش.، فرهاد ملاشاهی، ل.، قلی‌پور، ر.، و قائدی، م.، (1388)، "بررسی میزان آلودگی باکتریایی آب یونیت‌های دانشکده دندانپزشکی زاهدان"، طبیب شرق، 11(4)، 53-61.

Adetunji, V.O., Kehinde, A.O., Bolatito, O.K., and Chen, J., (2014), “Biofilm formation by Mycobacterium bovis: Influence of surface kind and temperatures of sanitizer treatments on biofilm control”, BioMed Research International, 25(2), 16-23.

Anand, S., Singh, D., Avadhanula, M., and Marka, S., (2014), “Development and control of bacterial biofilms on dairy processing membranes”, Comparative Review of Food Science and Food Safety, 13(1), 18-33.

Barot, M., (1988), “Loction of campylobacter jejuni in infected chicken livers”, Journal of Clinical Microbiology, 17, 291-295.

Berry, D., Xi, C., and Raskin, L., (2006), “Microbial ecology of drinking water distribution systems”, Current Opinions in Biotechnology, 17, 297-302.

Boe-Hansen, R., Martiny, A.C., Arvin, E., and Albrechtsen, H.J., (2003), “Monitoring biofilm formation and activity in drinking water distribution networks under oligotrophic conditions”, Water Science and Technology, 47(5), 91-97.

Bomo, A.M., Storey, M.V., and Ashbolt, N.J., (2004), “Detection, integration and persistence of aeromonads in water distribution pipe biofilms”, Journal of Water and Health, 2(2), 83-96.

Characklis, W.G., McFeters, G.A., and Marshall, K.C., (1990), “Physiological ecology in biofilm systems”, In: Biofilms, W.G. Characklis, W.G., and  Marshall K.C. (eds.), John Wiley & Sons, New York, 341-394.

Costerton, J., Cheng, K., Geesey, G., Ladd, T., Nickel, J., Dasgupta, M., and Marrie, T., (1987), “Bacterial biofilm in nature and disease”, Annual Review on Microbiology, 41, 435-463.

Chmielewski, R., and Frank, J., (2003), “Biofilm formation and control in food processing facilities”, Food Science, 2, 22-32.

Costerton, J., Geesey, G., and Cheng, K., (1978), “How bacteria stick”, Scientific American, 238, 86-95.

Costerton, J., Lewandowski, Z., Caldwell, D., Korber, D., and Lappinscott, H., (1995), “Microbial biofilms”, Annual Reviews of Microbiol, 49, 711-745.

Daust, S., and Pivniek, H., (1976), “Small infections doses of salmonella”, Lancet, 1, 866.

Deep, A., Chaudhary, U., and Gupta, V., (2011), “Quorum and bacterial pathogenicity, from molecules to disease”, Journal of Laboratory Physicians, 3(1), 4-11.

Flemming, H., (2002), “Biofouling in water system- cases, causes and countermea sures”, Applied Microbiology and Biotechnology, 59(6), 629-640.

Johnson, K., (1984), “Bacillus cereus fodbome Ihes a update”, Journal of Food Protection, 4, 145-153.

Juhna, T., Birzniece, D., Larsson, S., Zulenkovs, D., Shapiro, A., Azevedo, N.F., Menard-Szczebara, F., Castagnet, S., Feliers, C., and Keevil, C.W., (2007), “Detection of escherichia coli in biofilms from pipe samples and coupons in drinking water distribution networks”, Applied Environmental Microbiology, 73(22), 7456-7464.

Keevil, C.W., (2002), “Pathogens in environmental biofilms”, In: Encyclopedia of Environmental Microbiology, Bitton, G. (ed.), Wiley, New York, 16, 2339-2356.

Percival, S., Knapp, J.S., Edyvean, R., and Wales, D., (1998), “Biofilms, mains water and stainless steel”, Water Research, 32, 2187-2193.

Rivardo, F., Turner, R., Allegrone, G., Ceri, H., and Martinotti, M., (2009), “Antiadhesion activity of two biosurfactants produced by Bacillus spp. prevents biofilm formation of human bacterial pathogens”, Journal of Applied Microbiology and Biotechnology, 83(3), 541-553.

Rogers, J., Dowse, H., Dennis, P., Lee, J., and Keevil, C., (1994), “Influence of plumbing materials on biofilm formation and growth on legionella pneumophila in potable water system”, Applied Environmental Microbiology, 60(6), 1842-1851.

Rompre, A., Servais, P., Baudart, J., de-Roubin, M., and Laurent, P., (2002), “Detection and enumeration of coliforms in drinking water: current methods and emerging approaches”, Journal of Microbiological Methods, 49, 31-54.

September, S., Els, F., Venter, S., and Brozel, V., (2007), “Prevalence of bacterial pathogens in biofilms of drinking water distribution systems”, Journal of Water Health, 5(2), 219-227.

Simona, L., Linda, M., and Talis, J.,(2009), “Applicability of biofilm sampling for detection of pathogens in drinking water distribution networks”, Data from Coupons and Concentration Methods, D3.6.8.3., 48-59.

Szymanska, J., (2003), “Biofilm and dental unit watlines”, Annals of Agricultural and Environmental Medicine, 10, 151-157.

U.S. EPA. U.S. Environmental Protection Agency, (1992), “Control of biofilm growth in drinking water distribution systems”, EPA/625/R-92/001, Washington, D.C.

van der Kooij, D., (2000), “The unified biofilm approach: A framework for addressing biological phenomena in distribution systems”, International Distribution Research Symposium, Denver, CO. 53.

Van der Wende, E., and Characklis, W.G., (1990), “Biofilms in potable water distribution systems”, In: Drinking Water Microbiology, McFeters, G.A. (ed.), Springer-Verlag, New York, 115-135.

Williams, J., Andrew, N., and Santiago, J., (1996), “Microbial contamination of dental unit waterlines: Current preventive measures and emerging options”, Compendium of Continuing Education in Dentistry, 17, 691-708.

Wingender, J., and H. Flemming, (2004), “Contamination potential of drinking water distribution network biofilms”, Water Science and Technology, 49, 277-286.

Yari, A., Safdari, M. and Hadadian, L., (2007), “Chemical and physical and microbial quality evaluation of treated water bydesalination in Qom during 2002”, Qom Medical Journal, 1, 45-54.

Zottola, E.A., (1994), “Microbial attachment and biofilm formation: a new problem in food industry”, International Journal of Food Microbiology, 23(2), 125-148.