انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 A Review of Various Models for Estimating Background Leakage in Water Distribution Networks مروری بر انواع مدل‌های برآورد نشت ‌زمینه در شبکه‌های توزیع آب 4 16 244378 10.22112/jwwse.2026.501101.1442 FA بیتا سادات حیدری دانشجوی دکتری، دانشکده عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0008-0640-589X محمدرضا جلیلی قاضی زاده دانشیار، دانشکده عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0004-3102-8089 ایمان مصلحی دانش آموخته دکترا، دانشکده عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-9391-907X Journal Article 2025 01 20 Leakage in water distribution networks is a major concern due to the considerable losses of water and energy it entails. Leakage is typically divided into three categories: reported, unreported, and background leakage. Background leakage originates from very fine cracks that cannot be detected through conventional leak detection or visual inspection. Because these leaks often remain undetected for extended periods, they can cause significant cumulative water losses. This study aims to provide a comprehensive review of background leakage rate models with respect to pressure and time in water distribution systems. A review of over 50 relevant studies revealed that more than half focused on pressure management as the most effective strategy to reduce background leakage, whereas less than one-third investigated the time-dependent growth of leakage rates. Despite its importance, temporal variation in background leakage has received limited attention in modeling studies, mainly due to challenges in estimating leakage growth rates and the scarcity of reliable data. Accordingly, this research reviews both pressure-based and time-dependent leakage models and discusses how these models can be applied to the analysis and management of water distribution networks. نشت‌ها در شبکه‌های توزیع آب با توجه به اتلاف قابل‎توجه آب و انرژی، با اهمیت و پر هزینه هستند. انواع نشت به سه جزء گزارش شده، گزارش نشده و نشت‌زمینه طبقهبندی می‌شوند. نشت‌زمینه حاصل نشت از شکاف‌های بسیار ریز است که با روش‌های معمول نشت‌یابی یا بازرسی بصری قابل‎تشخیص نیستند و چون به‎مدت طولانی بدون شناسایی باقی می‌مانند منجر به تلفات آب قابل‎توجهی می‌شوند. هدف این پژوهش، بررسی جامع مدل‌های پیش‌بینی نرخ نشت‌زمینه در ارتباط با فشار و زمان در شبکه‎های آبرسانی است. براساس مرور بیش از ۵۰ مقاله مرتبط، نتایج نشان‎داد که بیش از ۵۰% مطالعات بر مدیریت فشار به‎عنوان مؤثرترین راه‎کار کاهش نشت ‌زمینه تمرکز داشته‌اند، درحالی‎که کمتر از ۳۰% مقالات به ‎نشت‎زمینه‎ و نرخ افزایش آن با زمان پرداخته‌اند. علی رغم اهمیت این موضوع، عموماً بخاطر دشوار بودن تخمین نرخ ‎نشت ‌زمینه‎ و عدم وجود داده‌های کافی، در مدل‌سازی‌ها کمتر به نرخ رشد نشت با زمان توجه شده‌ است. بنابراین، در این مطالعه علاوه‌‎بر مرور مدل‌های مبتنی بر فشار، مدل‌هایی که تأثیر زمان را نیز درنظر گرفته‌اند بررسی شده و در نهایت، چگونگی به‌کارگیری این مدل‌ها در تحلیل شبکه‌های آبرسانی بررسی شده‌ است.

https://www.jwwse.ir/article_244378_7d2084ee248b64b598d2ad7ea33255a0.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 Pipe Failure Prediction Using Weighted Logistic Regression for Managing Imbalanced and Recurring Events (Case Study: District 2 of Tehran) پیش‌بینی شکست لوله‌ها با مدل رگرسیون‌ لجستیک وزن‌دار برای مدیریت داده‌های نامتعادل و رویدادهای مکرر (مطالعه موردی: منطقه 2 شهری تهران) 17 30 247703 10.22112/jwwse.2026.560844.1470 FA محسن ستاری دانشجوی دکتری، دانشکده عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0008-8517-7353 همایون مطیعی دانشیار، دانشکده عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-1052-8090 Journal Article 2025 11 20 Predicting pipe failures in water distribution networks is crucial for transitioning from reactive maintenance to proactive management. However, developing accurate predictive models faces challenges posed by imbalanced data (failures vs. non-failures) and the recurring nature of these events, which are often overlooked. This research addresses these challenges by developing a weighted logistic regression model, a machine learning technique. The study utilized 12 years of real-world pipe failure data from the water distribution network of District 2 in Tehran. The data were randomly split into two subsets: 70% for training and 30% for validation, to verify the model’s performance on unseen data. The model’s performance was evaluated using the Receiver Operating Characteristic (ROC) curve. Results demonstrated high predictive power with an Area Under the Curve (AUC) of 0.88 on the validation set. Pipe length was identified as the most significant predictor, with an odds ratio of 1.02. A negative coefficient for pipe age (-0.104) was a key finding, attributed to survivor bias stemming from premature failures due to improper installation. This model can serve as a reliable tool for water utilities to prioritize pipe inspections and replacements, emphasizing the critical role of installation quality alongside the pipe’s physical characteristics. پیش‌بینی شکست لوله‌ها در شبکه‌های توزیع آب، برای گذار از نگهداری واکنشی به مدیریت پیشگیرانه، ضروری است. اما توسعه مدل‌های پیش‌بینی دقیق با چالش‌های داده‌های نامتعادل (شکست و عدم شکست) و ماهیت تکرارشونده آن‎ها مواجه است که اغلب نادیده گرفته می‌شوند. این پژوهش با توسعه یک مدل رگرسیون لجستیک وزن‌دار به‎عنوان یک تکنیک یادگیری ماشین، به این چالش‌ها پاسخ می‌دهد. در تحقیق حاضر از داده‌های واقعی شکست لوله‌ها در شبکه توزیع آب منطقه 2 شهری تهران به‎مدت 12 سال استفاده شد. داده‌ها به‎صورت تصادفی به دو زیرمجموعه ۷۰% برای آموزش و ۳۰% برای اعتبارسنجی تقسیم شد تا عملکرد مدل بر روی داده‌های دیده‌نشده، صحت‌سنجی شود. برای ارزیابی مدل از منحنی مشخصه عملکرد استفاده و مدل با مساحت زیر نمودار برابر 88/0 در مجموعه اعتبارسنجی، قدرت پیش‌بینی بالایی را از خود نشان داد. طول لوله با نسبت شانس 02/1 مهم‌ترین پیش‌بینی‌کننده‌ شناسایی شد. ضریب منفی سن لوله (104/0-) یک یافته کلیدی بود که به سوگیری بازماندگان ناشی از شکست‌های زودهنگام به‎دلیل نصب نامناسب، نسبت داده شد. این مدل می‌تواند ابزاری قابل اعتماد برای شرکت‌های آب برای اولویت‌بندی بازرسی و جایگزینی لوله‌ها بوده و بر نقش حیاتی کیفیت نصب در کنار ویژگی‌های فیزیکی لوله، تأکید دارد.

https://www.jwwse.ir/article_247703_35dc97cb7a67df83135a09d144ee3764.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 Investigating the Efficiency of Chloroferric and Polyaluminum Chloride Coagulants in Removing Arsenic from Contaminated Water in the Presence of Different Doses of Coagulant Aid بررسی کارایی منعقدکننده‎های کلروفریک و پلی‎آلومینیوم کلراید در حذف آرسنیک از آب آلوده در حضور غلظتهای مختلف کمک منعقدکننده 31 40 252121 10.22112/jwwse.2026.563617.1476 FA توران آقاعلیزاده دانش ‎آموخته دکتری، شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل، اردبیل، ایران. 0009-0009-6037-3531 بهزاد کوهی کارشناس ارشد شیمی آلی، شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل، اردبیل، ایران. مهدی میرزامحمدی کارشناس ارشد شیمی آلی، شرکت آب و فاضلاب استان اردبیل، اردبیل، ایران. Journal Article 2026 01 05 The aim of this research is to remove total arsenic from arsenic-contaminated water. In this research, the effect of different amounts coagulant and coagulant aids (chloroferric, polyaluminum chloride, bentonite, hydrated lime, and anionic polyelectrolyte) are studied on increasing the efficiency of arsenic removal from arsenic-contaminated water. Jartest is used to predict coagulation conditions, determine the appropriate pH, and the amount of chemicals required for flocculation. Atomic absorption spectrometry equipped with a graphite furnace and tube is used to measure arsenic. This study is conducted on surface water samples with a concentration of 86 mg/l. By examining different conditions of coagulants, coagulant aid, pH change, and perchlorine, the results were succeeded in removing arsenic by about 95% from arsenic-contaminated water and obtained the most optimal conditions (pH = 7.5, perchlorine = 7.5 ppm, ferric chloride = 21 ppm, bentonite = 2 ppm, hydrated lime = 2 mg/l, and polyelectrolyte = 0.03 ppm). هدف از این کار تحقیقاتی حذف آرسنیک کل از آبهای آلوده به آرسنیک است. در این مقاله، تاثیر مقدار مواد منعقدکننده و کمک منعقدکننده مختلف (کلروفریک، پلی آلومینیوم کلرید، بنتونیت، آهک هیدراته و پلی الکترولیت آنیونی) در افزایش راندمان حذف آرسنیک از آب آلوده به آرسنیک مورد مطالعه قرارگرفت. برای پیش‎بینی شرایط انعقاد، تعیین میزان مناسبpH و مقدار مواد شیمیایی مور نیاز برای لختهسازی از آزمون جارتست استفاده‎شد. برای اندازهگیری مقدار آرسنیک از روش طیف‎سنجی جذب اتمی مجهز به کوره و تیوب گرافیتی استفاده‎شد. این مطالعه بر روی نمونههای آب سطحی با غلظت 86 میلیگرم بر لیتر انجام شد. با بررسی شرایط مختلف مواد منعقدکننده، کمک منعقدکننده، تغییر pH و پرکلرین، نتایج نشان‎داد که آرسنیک از حدود 95% از آب آلوده آرسنیک حذف شده و بهینهترین شرایط (5/7 = pH، پرکلرین = 5/7ppm ، کلروفریک = 21 ppm، بنتونیت = 2 ppm، آهک هیدراته = 2 میلیگرم بر لیتر و پلی الکترولیت = 03/0 ppm) به‎دست آمده است.

https://www.jwwse.ir/article_252121_c2458dca8349acf7e375622dec8a375c.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 Developing an Organizational Sustainable Development Model in the Water and Wastewater Industry: An Analytical Review Based on Mashhad Water and Wastewater Company Experiences ارائه الگوی توسعه پایدار سازمانی در صنعت آب و فاضلاب: مرور تحلیلی براساس تجارب شرکت آب و فاضلاب مشهد 41 58 252685 10.22112/jwwse.2026.568518.1477 FA محمد حسینی دانش ‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران . 0009-0007-8655-3288 محمد طلعتی دانشجوی دکتری، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. علی سلامی کوچه باغ دانشجوی کارشناسی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. مسعود عبدالله‌پور پژوهشگر، پژوهشکده آب و محیط زیست، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران. فریبا قنبری دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه فردوسی، مشهد، ایران. ثمانه توکلی امینیان دانشجوی دکتری برنامه‎ریزی شهری، گروه آموزشی شهرسازی، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران. Journal Article 2026 02 05 Water, as a fundamental pillar of sustainable development, faces increasing challenges in Iran, including population growth, imbalanced urban development, unsustainable exploitation of groundwater resources, and climate change. Within this context, water and wastewater companies, as primary providers and managers of essential infrastructure services, play a decisive role in achieving organizational sustainable development. This paper adopts a review-analytical approach, examining the experience of the Mashhad Water and Wastewater Company as a case study. Relying on existing literature, it presents a framework for evaluating and localizing sustainable development strategies. Findings indicate that employing analytical approaches tailored to institutional and organizational conditions can lead to a more precise identification of capacities, improved managerial decision-making, and enhanced organizational sustainability. Furthermore, the results suggest that this framework, with appropriate adaptation and localization, is generalizable to other water and wastewater companies across the country and can serve as a basis for developing practical strategies at the national level. Ultimately, this research emphasizes the necessity of transitioning from general approaches to models suitable for local contexts. آب به‌عنوان یکی از زیرساخت‌های بنیادین توسعه پایدار، در ایران با چالش‌های فزاینده‌ای هم‎چون رشد جمعیت، توسعه نامتوازن شهری، بهره‌برداری ناپایدار از منابع زیرزمینی و تغییرات اقلیمی مواجه است. در این میان، شرکت‌های آب و فاضلاب به‌عنوان نهادهای اصلی ارائه و مدیریت خدمات زیربنایی، نقشی تعیین‌کننده در تحقق توسعه پایدار سازمانی دارند. این مقاله با رویکردی مروری-تحلیلی، تجربه شرکت آب و فاضلاب مشهد را به‌عنوان مطالعه موردی بررسی می‌کند و با اتکا به ادبیات موضوع، چارچوبی برای ارزیابی و بومی‌سازی راهبردهای توسعه پایدار ارائه می‌دهد. یافته‌ها نشان می‌دهد که به‌کارگیری رویکردهای تحلیلی متناسب با شرایط نهادی و سازمانی می‌تواند به شناسایی دقیق‌تر ظرفیت‌ها، بهبود تصمیم‌گیری مدیریتی و ارتقای کارآمدی در مسیر پایداری سازمانی منجر شود. هم‎چنین، نتایج حاکی از آن است که این چارچوب با تعدیل و بومی‌سازی، قابلیت تعمیم به سایر شرکت‌های آب و فاضلاب کشور را دارد و می‌تواند مبنایی برای تدوین راهبردهای عملی در سطح ملی باشد. این پژوهش در نهایت، بر ضرورت گذار از رویکردهای کلی‌نگر به الگوهای متناسب با بافت محلی تأکید می‌کند.

https://www.jwwse.ir/article_252685_d171800e2d391b6bceceffc6298c0e26.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 Content Analysis of Written Messages on Water Demand Management in Tehran: Persuasive Techniques, Framing, and Actionability تحلیل محتوای پیام‌های نوشتاری مدیریت مصرف آب تهران: تکنیک‌های اقناعی، قاب‌بندی و راه‎کارمحوری 59 75 252137 10.22112/jwwse.2026.585130.1488 FA زهرا مهری دانشجوی دکتری رشته علوم ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0004-8875-8226 باقر ساروخانی استاد، گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0004-8875-8226 یوسف خجیر دانشیار، گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0004-8875-8226 امیدعلی مسعودی استاد، گروه ارتباطات، دانشکده فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه بین‎المللی سوره، تهران، ایران. 0009-0004-8875-8226 Journal Article 2026 06 05 Water demand management requires not only technical and economic interventions but also communication that makes scarcity meaningful and specifies feasible actions. Using quantitative content analysis, this study examined 160 written water-management messages disseminated in Tehran from 2017 to 2026. Messages were coded by year, length, platform, content type and tone, dominant persuasive technique, framing, and actionability. Descriptive statistics, chi-square tests, Cramer’s V, and binary logistic regression were used. 20% of the corpus was independently recoded, yielding 85% simple agreement. Results showed that 34.4% of messages belonged to 2026, 66.2% contained no more than ten words, and 70.6% were disseminated through outdoor media. Moreover, 29.4% lacked a clear technique and 56.9% lacked identifiable framing. Numerical evidence was the most frequent technique, followed by warning; direct practical guidance was dominant in only 4.4% of messages. The adjusted model was significant: messages from 2026 had higher odds of containing a clear technique (OR = 6.29), while an identifiable content formulation or tone was associated with lower odds (OR = 0.44); length and platform were not significant. The findings reveal a gap between message visibility and actionable behavior and concern textual persuasive capacity rather than demonstrated behavioral effects. مدیریت تقاضای آب، افزون بر مداخلات فنی و اقتصادی، به پیام‌هایی نیاز دارد که کم‌آبی را معنادار و رفتارهای قابل‎انجام را روشن کنند. این پژوهش با تحلیل محتوای کمی، معماری ۱۶۰ پیام مدیریت مصرف آب تهران طی ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ را بررسی‎کرد. پیام‌ها براساس سال، طول، بستر، نوع محتوا و لحن، تکنیک اقناعی غالب، قاب‌بندی و راه‎کارمحوری کدگذاری شدند. داده‌ها با آمار توصیفی، آزمون خی‌دو، V کرامر و رگرسیون لجستیک تحلیل شدند. برای پایایی، ۲۰% پیکره بازکدگذاری شد و توافق بین کدگذاران ۸۵% بود. یافته‌ها نشان‎داد 4/34% پیام‌ها متعلق به سال ۱۴۰۴، 2/66% حداکثر ده‌واژه‌ای و 6/70% محیطی بودند. 4/%29 فاقد تکنیک روشن و 9/56% فاقد قاب‌بندی قابل‎تشخیص بودند. عدد و داده و سپس هشدار، تکنیک‌های غالب بودند؛ راه‎کار عملی مستقیم فقط در ۴/4% پیام‌ها تکنیک غالب بود. مدل تعدیل‌شده معنادار بود؛ پیام‌های سال ۱۴۰۴ شانس برخورداری از تکنیک روشن را افزایش دادند (نسبت شانس = 29/۶)، صورت‌بندی محتوایی یا لحن غالب با کاهش این شانس همراه بود (نسبت شانس = ۴۴/۰) و طول و بستر معنادار نبودند. نتایج از شکاف میان دیده‌شدن پیام و صورت‌بندی رفتار حکایت‎دارد و ناظر بر ظرفیت درون‌متنی پیام‌ها است، نه اثبات تغییر رفتار.

https://www.jwwse.ir/article_252137_5a50f64ba1a3ca345a49ae6952944087.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 2 2026 06 22 Evaluation of the Efficiency of Chitosan-Supported Mesoporous SBA-15 Nanocomposite for the Removal of Methyl Orange from Aqueous Solutions بررسی کارایی نانوجاذب مزومتخلخل SBA-15 نشانده‌شده بر روی کیتوسان در حذف رنگ متیل اورانژ از محلول‌های آبی 76 98 250868 10.22112/jwwse.2026.566249.1475 FA سارا مهری دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی آباد کتول، ایران. محمد صالح شفیعیان استادیار گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی آباد کتول، ایران. 0000-0002-7798-2714 محمد حبیبی جویباری استادیار گروه شیمی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان، گرگان، ایران. Journal Article 2025 12 17 Organic dyes released into industrial effluents are considered among the most hazardous pollutants in aquatic environments due to their chemical stability, toxicity, and resistance to biodegradation. In this study, a chitosan-supported mesoporous SBA-15 nanocomposite (CTS/SBA-15) was successfully synthesized and evaluated for the removal of methyl orange from aqueous solutions. The structural and physicochemical properties of the synthesized adsorbent were characterized using Fourier-transform infrared spectroscopy (FT-IR), X-ray diffraction (XRD), scanning electron microscopy (SEM), transmission electron microscopy (TEM) and, Brunauer–Emmett–Teller (BET) surface area analysis, confirming the successful formation of the nanocomposite with desirable surface characteristics. The effects of operational parameters including adsorbent dosage, initial dye concentration, pH, contact time, and temperature on the adsorption performance were systematically investigated. The results revealed that the adsorption efficiency was strongly influenced by the operating conditions, where decreasing pH, increasing adsorbent dosage, and prolonging contact time enhanced the removal efficiency, while increasing initial dye concentration and temperature reduced the adsorption performance. The maximum methyl orange removal efficiency (approximately 94%) was achieved at pH 5, adsorbent dosage of 0.16 g, contact time of 30 min, temperature of 25 °C, and initial dye concentration of 1 mg L−1. Kinetic investigations demonstrated that the pseudo-second-order model provided the best agreement with the experimental data, indicating the significant role of surface interactions in the adsorption process. In addition, the equilibrium data were better fitted by the Langmuir isotherm model, with a maximum adsorption capacity of 2.39 mg g−1, suggesting monolayer adsorption on the adsorbent surface. Thermodynamic analysis further confirmed the spontaneous and exothermic nature of the adsorption process. Moreover, the CTS/SBA-15 nanocomposite exhibited satisfactory stability and reusability after several adsorption–desorption cycles. Overall, the synthesized CTS/SBA-15 nanocomposite can be considered an effective and reusable adsorbent for the removal of anionic dyes from aqueous environments, offering a sustainable and environmentally friendly approach for dye-contaminated wastewater treatment. رنگ‌زاهای آلی موجود در پساب‌های صنعتی به‌دلیل پایداری شیمیایی، سمیت و مقاومت در برابر تجزیه زیستی، از مهم‌ترین آلاینده‌های محیط‌های آبی محسوب می‌شوند. در این پژوهش، نانوکامپوزیت مزومتخلخل SBA-15 تثبیت‌شده بر پایه کیتوسان (CTS/SBA-15) به‌منظور حذف رنگ آنیونی متیل اورانژ از محلول‌های آبی سنتز و عملکرد آن در فرآیند جذب مورد بررسی قرارگرفت. ویژگی‌های ساختاری و فیزیکوشیمیایی جاذب با استفاده از آنالیزهای طیف‌سنجی مادون قرمز با تبدیل فوریه (FT-IR)، پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی (SEM)، اندازه‌گیری سطح ویژه برپایه مدل بروناور-امت-تلر (BET) و میکروسکوپ الکترونی عبوری (TEM) مورد بررسی قرارگرفت که نتایج آن تشکیل موفق ساختار و ویژگی‌های مناسب سطحی جاذب را تأیید کرد. سپس اثر پارامترهای عملیاتی شامل مقدار جاذب، غلظت اولیه رنگ، pH، زمان تماس و دما بر کارایی حذف مورد ارزیابی قرارگرفت. نتایج نشان‎داد که راندمان حذف به‌شدت تحت تأثیر شرایط عملیاتی قرار دارد؛ به‌طوری‌که کاهش pH، افزایش مقدار جاذب و افزایش زمان تماس موجب افزایش راندمان حذف شدند، در‌حالی‌که افزایش غلظت اولیه رنگ و دما موجب کاهش راندمان حذف شدند. بیشترین راندمان حذف متیل اورانژ (حدود 94%) در 5 pH =، مقدار جاذبg 16/0، زمان تماسmin 30، دمای C𐩑 25 و غلظت اولیه mg L-1 1 مشاهده‎شد. بررسی سینتیک جذب نشان‎داد که مدل شبه درجه دوم تطابق بهتری با داده‌های تجربی دارد که بیانگر نقش غالب برهم‌کنش‌های سطحی در کنترل فرآیند جذب است. هم‎چنین، داده‌های تعادلی با مدل لانگمویر سازگاری بیشتری داشتند و حداکثر ظرفیت جذب براساس این مدل برابر باmg g-1 39/2 به‌دست آمد که نشان‌دهنده تشکیل تک‌لایه جذب بر سطح جاذب است. نتایج ترمودینامیکی نیز نشان‎داد که فرآیند جذب ماهیتی گرمازا و خودبه‌خودی دارد. علاوه‎بر این، نانوکامپوزیت CTS/SBA-15 پس از چندین سیکل جذب-واجذب، پایداری و قابلیت بازیابی مناسبی از خود نشان‎داد. در مجموع، یافته‌های این پژوهش حاکی از آن است که نانوکامپوزیت CTS/SBA-15 می‌تواند به‌عنوان جاذبی مؤثر و قابل بازیابی برای حذف رنگ‌های آنیونی از محیط‌های آبی مورد استفاده قرارگیرد.

https://www.jwwse.ir/article_250868_0c401a156d97849d9bb90b598f247e00.pdf