انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 A Review of Operational Methods for Preventing Silica Scaling in Water Treatment Plants مروری بر روش‎های عملیاتی به‎منظور پیش‎گیری از بروز رسوبات سیلیس در واحدهای تصفیه آب 4 16 233925 10.22112/jwwse.2025.525769.1455 FA کورش اسفندیاری استادیار دانشکده مهندسی شیمی، دانشگاه علم و فناوری مازندران، بهشهر، ایران. 0000-0002-0957-3361 اشکان اربابی شرکت فناور ایمن لوتوس، شهرک صنعتی آق‌قلا، گرگان، ایران. حامد صفاریان شرکت فناور ایمن لوتوس، شهرک صنعتی آق‌قلا، گرگان، ایران. 0000-0002-0298-8126 رامین زارعی شرکت فناور ایمن لوتوس، شهرک صنعتی آق‌قلا، گرگان، ایران. Journal Article 2025 05 27 Water scarcity has driven the widespread adoption of Reverse Osmosis (RO) membrane processes for water purification. In reverse osmosis plants, water is pressurized and passes through a semi-permeable membrane and the impurities are separated and the pure water is generated. However, the formation of mineral scale on the membrane surface significantly reduces the technology's efficiency, shortens membrane lifespan, and increases operational costs. Silica, a common water impurity, precipitates due to the polymerization of silicic acid. Since silica scale removal is challenging and often requires strong, environmentally harmful chemical cleaners, preventing its formation is crucial. Preventive strategies include membrane surface modification, adjusting the pH and temperature of the feed water to increase silica solubility, reducing the concentration of other contributing minerals, pre-treating feed water to lower silica concentration, and using appropriate antiscalants to inhibit silica polymerization. This review article examines the latest operational research to compile practical solutions for experts managing reverse osmosis water treatment facilities. با توجه به چالش‎های کمبود آب، فرآیندهای غشایی اسمز معکوس برای تصفیه آب گسترش یافته‎اند. در این روش، آب با فشار از غشای نیمه‎تراوا عبور کرده و ناخالصی‎ها جدا می‎شوند. با این‎حال، تشکیل رسوب املاح موجود در آب بر سطح غشا، کارایی این فناوری را کاهش‎داده، عمر مفید غشا را کم و هزینه‎ها را افزایش می‎دهد. سیلیس، از رایج‎ترین املاح آب، در اثر پلیمریزاسیون اسید‎سیلیسیک رسوب می‎کند. از آن‎جایی‎که حذف رسوبات سیلیس دشوار و نیازمند شوینده‎های شیمیایی قوی و مضر برای محیط‎زیست است، پیش‎گیری از تشکیل رسوب سیلیس از اهمیت بالایی برخوردار است. راه‎کارهای پیش‎گیرانه شامل اصلاح سطح غشا، تنظیمpH و دمای آب ورودی برای افزایش انحلال‎پذیری سیلیس، کاهش غلظت سایر املاح موجود در آب که به تشکیل رسوب کمک می‎کنند، پیش‎تصفیه آب ورودی برای کاهش غلظت سیلیس و استفاده از آنتی‎اسکالانت‎های مناسب برای ممانعت از پلیمریزاسیون سیلیس است. لذا در این مقاله مروری، تلاش شده است ضمن بررسی آخرین پژوهش‎های موجود از دیدگاه عملیاتی، راهکارهای عملیاتی مناسب برای استفاده توسط کارشناسان واحدهای تصفیه آب به روش اسمز معکوس مورد جمع‎بندی قرارگیرد.

https://www.jwwse.ir/article_233925_1ec9da02cac72c5c4816e27c5ff8eb43.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 Optimization of Bioremediation Alternatives in Petroleum-Contaminated Aquifers: A Case Study of Shiraz Oil Refinery بهینه‌سازی گزینه های زیست‌‌پالایی در آبخوان‌های آلوده نفتی: مطالعه موردی پالایشگاه نفت شیراز 17 32 236913 10.22112/jwwse.2025.485324.1416 FA سروش امیراکبری دانشجوی دکتری، دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0009-0007-1350-520X سعید علیمحمدی دانشیار دانشکده مهندسی عمران، آب و محیط‎زیست، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-4421-3353 Journal Article 2024 11 03 In this study, a simulation-optimization model was developed to minimize the cost of bioremediation in a petroleum-contaminated aquifer. Groundwater flow and contaminant transport were simulated using MODFLOW6 and MT3D-USGS, while bioremediation optimization was performed using the differential evolution algorithm. The accuracy of the modeling approach was verified through a benchmark test. Subsequently, the Shiraz Oil Refinery was selected as a case study, and the remediation of BTEX (benzene, toluene, ethylbenzene, and xylene) contamination resulting from a potential spill was evaluated under four scenarios. The results of Scenario 1 indicated that natural bioremediation alone could not reduce benzene concentrations to the regulatory limit. The other three scenarios were defined based on the location, number of bioremediation wells, and remediation duration. In all three cases, the contaminant concentration was reduced below the regulatory standard by the end of the ten-year period. Optimization results showed that Scenario 2 (with two injection wells and two extraction wells over four years) had the lowest total cost of $157,634, making it 12.1% cheaper than Scenario 3 and 9.5% cheaper than Scenario 4. In contrast, Scenario 3 exhibited the fastest remediation rate. In summary, Scenario 2 was the most cost-effective option due to its lower bioremediation cost and lower pumping and injection rates over a longer duration, whereas Scenario 3 was more effective in achieving rapid remediation. در این پژوهش، یک مدل شبیه‌سازی-بهینهسازی با هدف حداقل‌سازی هزینه زیست‌پالایی در یک آبخوان آلوده نفتی، ارائه شده است. شبیهسازی جریان و آلودگی با مدل‌های MODFLOW6، MT3D-USGS و بهینه‌سازی زیست‌پالایی با الگوریتم تکامل تفاضلی انجام شد و صحت مدل‌سازی با یک مسئله آزمون کنترل شد. در ادامه پالایشگاه شیراز به‎عنوان مطالعه موردی انتخاب و پاکسازی آلودگی BTEX (بنزن، تولوئن، اتیل‌بنزن و زایلن)، حاصل از نشت محتمل در چهار گزینه بررسی شد. نتایج گزینه 1 نشان داد که زیست‌پالایی طبیعی قادر به کاهش غلظت آلاینده بنزن تا مقدار مجاز نیست. سه گزینه دیگر براساس موقعیت، تعداد چاههای زیست‌پالایی و مدت زمان اجرا تعریف شدند و در هر سه گزینه، غلظت آلاینده در انتهای دوره ده ساله، به کمتر غلظت استاندارد رسید. نتایج بهینه‌سازی نشان‎داد که سناریوی دوم (با ۲ چاه تزریق و ۲ چاه پمپاژ، طی 4 سال) با هزینه کل 157634 دلار، 1/%12 ارزان‌تر از گزینه سوم و 5/9 درصد ارزان‌تر از گزینه چهارم است. در مقابل، گزینه سوم سریع‌ترین نرخ پاک‌سازی را داشت. به‎طور خلاصه، گزینه دوم هزینه پاکسازی کمتری داشته و به‎علت طولانی‌تر بودن اجرا، نرخ پمپاژ و تغذیه کمتری نیز دارد، و گزینه‌ سوم دارای اثربخشی پاک‌سازی سریع‌تری است.

https://www.jwwse.ir/article_236913_71623f649e28cf55f7f1e5326311c458.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 Optimization of Antibiotic Reduction Process from Hospital Wastewater Using UASB Reactor بهینه‎سازی فرآیند کاهش آنتی‎بیوتیک از پساب بیمارستان با استفاده از راکتور UASB 33 46 225999 10.22112/jwwse.2025.498528.1429 FA امیر علی عمادی خیاو دانشجوی مقطع دکتری مهندسی محیط‎زیست، گرایش آب و فاضلاب، دانشکده هنر، معماری، عمران و محیط‎زیست، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران غرب، تهران، ایران. رویا مافی غلامی استاد گروه محیط‎زیست آب و فاضلاب، واحد تهران غرب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-1566-5569 اصغر داود دانشیار، گروه شیمی دارویی، واحد علوم پزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. امیر حسین محوی دانشیار، گروه مهندسی بهداشت محیط، دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران. لیدا سلیمی استادیار، گروه مهندسی محیط‎زیست، دانشگاه آزاد اسلامی (تهران شمال)، تهران، ایران. Journal Article 2025 01 20 The introduction of antibiotics into the river system regardless of proper treatment leads to the increase of bacterial resistance, genotoxicity and genetic disorders in the society, hence the implementation of efficient treatment in medical centers is very important. In this study, the establishment of an upward flow anaerobic sludge reactor or UASB was investigated in order to remove antibiotics from hospital wastewater. The reactor was started using activated sludge from the hospital. In order to start the reactor, the sludge was soaked for 48 hours. The amount of antibiotics injected was azithromycin 5.2 mg/liter and ceftriaxone 6.7 mg/liter. The optimal conditions of reactor activity were 6 hrs of hydraulic retention time, pH 6, cell retention time of 30 days and temperature of 25 oC, in which COD removal efficiency was 81.58%, BOD 83.12%, the removal percentage of azithromycin antibiotic 86.35% and the removal percentage of ceftriaxone antibiotic 874/52%. The successful efficiency of the system in reducing the antibiotic load of wastewater and the lack of sludge removal from this system has turned this system into a clean system for the environment. ورود آنتی‎بیوتیکها به سیستم رودخانه بدون توجه به تصفیه مناسب، زمینه افزایش مقاومت باکتریایی، ژئوتوکسیسیتی و اختلالات ژنتیکی را جامعه به‎دنبال دارد. از این‎رو اجرای تصفیهای کارآمد در مراکز درمانی اهمیت بالایی دارد. در این پژوهش راهاندازی راکتور لجن بیهوازی جریان رو به بالا یا UASB به‎منظور حذف آنتیبیوتیک از فاضلاب بیمارستانی مورد بررسی قرارگرفته است. پکیج تصفیه فاضلاب UASBیکی از سیستمهای تصفیه فاضلاب است که برپایه استفاده از میکروارگانیسمها در شرایط بی‎هوازی برای حذف آلایندههای آلی موجود در فاضلاب طراحی شده است. راهاندازی راکتور با استفاده از لجن فعال بیمارستان انجام شد. به‎منظور راهاندازی راکتور، لجن به‎مدت 48 ساعت سازگاری داده‎شد. در این مطالعه تاثیر تغییرات pH (محدوده بین 4 تا 8)، درجه حرارت (25-40 درجه سانتی‎گراد)، زمان ماند هیدرولیکی (4 تا 8 ساعت)، زمان ماند سلولی (محدوده بین 20 تا 40 روز) بر روی درصد حذف COD، BOD و حذف آنتی‎بیوتیکها مورد مطالعه قرارگرفت. میزان تزریق آنتیبیوتیکها آزیترومایسین 2/5 میلیگرم بر لیتر و سفتریاکسون 7/6 میلیگرم بر لیتر بود. شرایط بهینه فعالیت راکتور در شرایط 6 ساعت زمان ماند هیدرولیکی، pH 6، زمان ماند سلولی 30 روز و دمای 25 درجه سانتیگراد بود که در این شرایط راندمان حذف COD برابر 58/81 درصد، BOD برابر 12/83 درصد، حذف آنتیبیوتیک آزیترومایسین برابر 35/86 درصد و حذف آنتیبیوتیک سفتریاکسون برابر 52/874 درصد بود. درنتیجه کارایی موفق سیستم در کاهش بار آنتیبیوتیکی فاضلاب و عدم دفع لجن، این سیستم را به سیستمی پاک برای محیط‎زیست تبدیل کرده است.

https://www.jwwse.ir/article_225999_6a7e18de32d3bd2531c328fb58ef4e11.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 Evaluation of Decision Variable Vector Modeling Methods in Multiphase Optimal Design of Water Distribution Networks ارزیابی روش‌های مدل‌سازی بردار متغیر تصمیم در طراحی بهینه چندفازی شبکه‌های توزیع آب 47 62 234577 10.22112/jwwse.2025.515624.1450 FA محمدمهدی ریاحی دانش آموخته دکتری مهندسی عمران، دانشکده‌ عمران و معماری دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0002-4133-7705 امین ابراهیم بخشی پور محقق، دپارتمان مدیریت آب شهری، دانشگاه کایزرسلاترن، کایزرسلاترن، آلمان. کارلو جودیچیانی استادیار، گروه مهندسی عمران و معماری، دانشگاه پاویا، پاویا، ایتالیا. علی حقیقی استاد دانشکده‌ عمران و معماری، دانشگاه شهیدچمران اهواز، اهواز، ایران. انریکو کریاکو استاد، گروه مهندسی عمران و معماری، دانشگاه پاویا، پاویا، ایتالیا. Journal Article 2025 04 12 Unlike the static design, a traditional method that completes the design step in one phase, the dynamic method divides the design period into various phases. Nowadays, multi-objective optimization algorithms are employed to achieve optimal designs in the dynamic method. This research explains the multiphase design and construction, a sub-method of the dynamic method. Subsequently, two distinct approaches, namely the aggregated model and the disaggregated model, are introduced for modeling the decision variable vector in the multi-objective optimization algorithm. The aggregated model utilizes a single chromosome for each phase, while the disaggregated model employs two separate chromosomes for each phase. Finally, the effects of different approaches of decision variable vectors modelling applied to the dynamic method are investigated. The results demonstrated that the disaggregated model leads to a 10% improvement in the final Pareto front solutions compared to the aggregated model. Furthermore, this model resulted in a 6% increase in the number of final Pareto front solutions and a 2-fold increase in the number of feasible solutions in the initial iterations compared to the aggregated model. برخلاف روش طراحی استاتیکی که رویکردی سنتی محسوب می‌شود و فرآیند طراحی شبکه آبرسانی را در یک مرحله به انجام می‌رساند، روش طراحی دینامیکی با تقسیم‌بندی دوره طرح به فازهای متعدد، طراحی شبکه توزیع آب را انجام می‎دهد. امروزه به‌منظور دستیابی به طرح‌های بهینه در روش طراحی دینامیکی، الگوریتم‌های بهینه‌سازی چندهدفه مورد استفاده قرار می‌گیرند. در پژوهش حاضر، ابتدا روش طراحی و ساخت چندفازی که زیرمجموعه‌ای از طراحی دینامیکی است، تشریح شده است. سپس، دو رویکرد متمایز مدل تجمیعی و مدل تفکیکی برای مدل‌سازی بردار متغیرهای تصمیم‌گیری در الگوریتم بهینه‌سازی چندهدفه معرفی می‌شوند. مدل تجمیعی در هر فاز از یک کروموزوم واحد استفاده می‌کند، در حالی‎که مدل تفکیکی برای هر فاز از دو کروموزوم مجزا بهره می‌گیرد. در نهایت، تأثیراتی که این دو رویکرد مدل‌سازی بردار متغیرهای تصمیم‌گیری بر طراحی چندفازی شبکه‌های آبرسانی اعمال می‌نمایند، مورد مقایسه و ارزیابی قرار می‌گیرند. نتایج نشان می‌دهد که مدل تفکیکی منجر به بهبود ۱۰ درصدی جواب‌های جبهه پارتوی نهایی نسبت به مدل تجمیعی شده است. علاوه‎بر این، این مدل موجب افزایش ۶ درصدی تعداد جواب‌های نهایی جبهه پارتو و افزایش ۲ برابری تعداد جواب‌های امکان‌پذیر در تکرارهای ابتدایی در مقایسه با مدل تجمیعی شده است.

https://www.jwwse.ir/article_234577_f0107d3c1e280de61b14d6d50a2b9c88.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 The Influence of Tungsten Oxide Nanorods on Water Flux, Salt Rejection, and Antifouling Performance of Polyethersulfone Membranes تأثیر نانومیله‌های اکسید تنگستن بر شار آب، دفع نمک و خاصیت ضدگرفتگی غشاهای پلی‌اتر سولفون 63 74 244381 10.22112/jwwse.2026.555045.1466 FA نازنین همنبرد دانشجوی دکتری، گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین‎المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. مریم درگاهی دانشیار گروه شیمی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه بین‎المللی امام خمینی (ره)، قزوین، ایران. 0000-0002-5312-1311 عباس اکبرزاده استادیار مرکز تحقیقات آب و فاضلاب، موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، تهران، ایران. 0000-0001-8942-6881 علیرضا ولیپور مرندی کارشناس ارشد پژوهشی، سرپرست مرکز تحقیقات آب و فاضلاب، موسسه تحقیقات آب وزارت نیرو، تهران، ایران. Journal Article 2025 10 27 In this study, tungsten oxide (WO₃) nanorods were synthesized via a hydrothermal method and thoroughly characterized using various techniques. Subsequently, 0.1 wt% of these nanorods was incorporated into polyethersulfone (PES) membranes to enhance their structural and functional properties. Structural and surface analyses indicated that the addition of WO₃ nanorods to the pristine PES membrane (Mbare) led to an increase in water contact angle, surface roughness, and porosity, accompanied by a reduction in pore size. These modifications are attributed to the high hydrophilicity and rod-like morphology of WO₃, which increase pore density and reduce pore radius. Performance evaluation revealed that the modified membrane (MWO₃) exhibited improved salt rejection and antifouling characteristics. At a pressure of 4 bar, the water flux of MWO₃ reached 14.81 L·m⁻²·h⁻¹, while the rejection rates for Na₂SO₄ and NaCl were 62.94% and 34.97%, respectively, demonstrating significant enhancement over the pristine membrane. In antifouling tests, MWO₃ achieved a Flux Recovery Ratio (FRR) of 71.57% and an irreversible fouling rate of 28.42%, compared to 51.24% FRR and 48.75% irreversible fouling for Mbare. Overall, the incorporation of WO₃ nanorods effectively improved the hydrophilicity, water flux, antifouling performance, and salt rejection of PES membranes, highlighting their potential for advanced water treatment applications. در این پژوهش، نانومیله‌های اکسید تنگستن (WO₃) به‎روش هیدروترمال سنتز و با استفاده از روشهای مختلف شناسایی شدند. در ادامه از نانو ذرات سنتز شده به‎میزان 1/0 درصد وزنی برای اصلاح و ساخت غشای پلی‌اتر سولفون (PES)، استفاده شد. نتایج بررسی‌های ساختاری و سطحی نشان‎داد افزودن نانومیله‌های WO₃ به غشای خالص (Mbare) PES موجب کاهش زاویه تماس، زبری سطح و تخلخل و در عین‎حال کاهش اندازه منافذ شد. این تغییرات به‎دلیل آب‎دوستی بالای WO₃ و مورفولوژی میله‌ای شکل آن است که افزایش تعداد حفرات و کاهش شعاع منافذ را شامل میشود. نتایج کارایی و عملکرد دفع نمک و گرفتگی غشای اصلاح‎شده MWO₃ بیانگر آن است که در فشار ۴ بار، شار آب آن L·m⁻²·h⁻¹81/14 بوده و درصد دفع نمک Na₂SO₄ و NaCl به‌ترتیب 94/62% و 97/34% به‌دست آمد که نسبت به غشای خالص بهبود یافته است. در آزمون ضدگرفتگی نیز غشای MWO₃ دارای نرخ بازیابی شار (FRR) برابر 57/71% و گرفتگی غیرقابل بازگشت 42/28% بود، در حالی‌که این مقادیر برای Mbare به‌ترتیب 24/51% و 75/48% گزارش شد. در مجموع، افزودن نانوذرات WO₃ موجب افزایش آب‎دوستی، شار آب، خاصیت ضدگرفتگی و دفع نمک در غشاهای PES می‎شود.

https://www.jwwse.ir/article_244381_9875c7c8970a465f640f3b7bc60d490f.pdf

انجمن آب و فاضلاب ایران علوم و مهندسی آب و فاضلاب 2588-3941 11 1 2026 03 21 Optimization of Methyl Orange Removal from Aqueous Solutions Using Sol–Gel Synthesized TiO2-ZnO Nanophotocatalyst: Application of Response Surface Methodology (RSM) بهینه‌سازی حذف متیل اورانژ از محلول‌ آبی با استفاده از نانو فتوکاتالیست TiO2-ZnO سنتز شده به‎روش سل-ژل: کاربرد روش سطح پاسخ (RSM 75 91 239721 10.22112/jwwse.2026.540204.1459 FA سجاد شهسواری دانش‎آموخته کارشناسی ارشد، گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‎آباد کتول، ایران. محمد صالح شفیعیان استادیار گروه مهندسی شیمی، دانشکده مهندسی، دانشگاه گلستان، علی‎آباد کتول، ایران. 0000-0002-7798-2714 Journal Article 2025 08 13 In this study, TiO₂–ZnO nanocomposites were synthesized via the sol–gel method in three different weight ratios (1:3, 1:1, and 3:1) to enhance their photocatalytic performance. The synthesized nanocomposites were thoroughly characterized using X-Ray Diffraction (XRD), Field Emission Scanning Electron Microscopy (FESEM), Fourier Transform Infrared spectroscopy (FT-IR), and UV–Vis spectroscopy to evaluate their crystal structure, surface morphology, functional groups, optical band gap, and light absorption characteristics. The photocatalytic activity of the nanocomposites was investigated for the degradation of Methyl Orange (MO) dye in aqueous solution under Ultraviolet (UV) irradiation. Experimental design and statistical modeling were performed using Response Surface Methodology (RSM) based on Central Composite Design (CCD). The four input variables were varied within defined ranges, including UV light intensity (6-18 W), initial dye concentration (10-30 ppm), reaction time (0.2-5.5 hr), and catalyst dosage (0.1-1.9 g/L), and were used to develop the predictive regression model. The degradation of MO occurred predominantly through photocatalytic oxidation by the TiO2–ZnO nanocomposite, and the pH of all experiments was maintained at a constant value of 4. Analysis of variance (ANOVA) confirmed the statistical significance and robustness of the developed quadratic regression model, with a high coefficient of determination (R2 > 0.99) and a p-value below 0.0001, indicating excellent predictive capability and model accuracy. The optimal conditions for achieving the maximum dye removal efficiency of 96.36% were determined to be an initial dye concentration of 13.68 ppm, UVA irradiation at 17.55 W, a reaction time of 2.37 hr, and a catalyst dosage of 0.62 g/L. Enhanced light absorption in the UV region compared to individual TiO2 or ZnO nanoparticles demonstrated the superior photocatalytic performance of the synthesized TiO2-ZnO nanocomposite in degrading the target organic pollutant. در این پژوهش، نانوکامپوزیت TiO2-ZnO با هدف ارتقای عملکرد فتوکاتالیستی در سه نسبت وزنی متفاوت )1:3، 3:1 و 1:1( به‎روش سل-ژل سنتز شد. به‌منظور شناسایی ساختار بلوری، مورفولوژی سطح، گروه‌های عاملی، گاف انرژی و خواص نوری نمونه‌ها از آزمون‌های پراش پرتو ایکس (XRD)، میکروسکوپ الکترونی روبشی گسیل میدانی (FESEM)، طیف‌سنجی مادون قرمز با تبدیل فوریه (FT-IR) و طیف‌سنجی UV-Vis استفاده شد. کارایی فتوکاتالیستی نانوکامپوزیت‌های سنتزشده برای حذف رنگ متیل اورانژ (MO) از محلول آبی تحت تابش نور فرابنفش (UV) ارزیابی شد. در طراحی آزمایش‌ها از روش سطح پاسخ (RSM) مبتنی بر طراحی مرکب مرکزی (CCD) استفاده‎شد تا تأثیر چهار متغیر شامل شدت تابش نور (18-6 وات)، غلظت اولیه رنگ ( ppm30-10)، مدت زمان واکنش (5/5-0/2 ساعت) و مقدار کاتالیست (1/9-0/0 گرم بر لیتر) بر بازده حذف رنگ مورد بررسی و مدل‎سازی قرارگیرد. حذف رنگ متیل اورانژ عمدتاً از طریق اکسیداسیون فتوکاتالیستی توسط نانوکامپوزیت TiO2-ZnO صورت‎گرفت و pH آزمایش‌ها در مقدار ثابت 4 حفظ شد. برپایه نتایج تحلیل واریانس، مدل رگرسیونی توسعه‌یافته با مقدار ضریب تعیین (R2) بیشتر از 99/0 و ضریب احتمال (p-value) کمتر از 0001/0، تطابق و دقت آماری مناسبی را در پیش‌بینی راندمان حذف رنگ نشان‎داد. شرایط بهینه برای دستیابی به حداکثر بازده حذف رنگ معادل 36/96%، شامل غلظت اولیه رنگ ppm 68/13، شدت تابش UVA برابر با 55/17 وات، مدت زمان واکنش 37/2 ساعت و مقدار کاتالیست 62/0 گرم بر لیتر تعیین شد. جذب نوری تقویت‌شده در ناحیه UV نسبت به هر یک از نانو ذرات منفرد TiO2 و ZnO نشان‌دهنده کارایی بالای نانوکامپوزیت سنتز ‌شده در تجزیه این آلاینده‌ آلی است.

https://www.jwwse.ir/article_239721_8598757f55952f677dd19c8f8c3ec358.pdf